Liqeni i Shkodrës
Eshtë liqeni më i madh i krejt gadishullit ballkanik. Ai ka një sipërfaqe të përgjithshme prej 368 km 2, nga të cilat Republikës së Shqipërisë i përkasin 149 km2 me një vijë liqenore prej 57 km.

Një legjendë interesante shpjegon krijimin e liqenit. Sipas kësaj legjende, aty ndodhej një vijë uji që ushqehej nga një krua. Një mbrëmje, një nuse ndërsa po mbushte ujë në krua, i vjen lajmi se i shoqi ishte kthyer nga kurbeti. Nga gëzimi ajo u largua më të shpejtë duke harruar hapur grykën e kroit. Uji rrodhi gjatë gjithë natës dhe të nesërmen u krijua liqeni i Shkodrës.

Brigjet e liqenit janë mjaft atraktive dhe të larmishme. Pjesa veriore e tyre është e ulët e tipit të marsheve, ndërsa pjesa jugore rrëzë malit të Taraboshit është shkëmbore dhe e lartë. Pikërisht, këtu ndodhen edhe dy pikat më të rëndësishme turistike që janë Shiroka dhe Zogaj. Në krahun verior të liqenit është i njohur plazhi në lagjen Çulaj, pranë Koplikut. Po kështu, në të majtë të Koplikut, rreth 50 metra larg buzës së liqenit ndodhet burimi i “Syrit të Sheganit”, i cili ka një diametër prej 12 metrash nga ku buron uji i ftohtë. Kjo është një pikë interesante për të apasionuarit e zhyjtësve.

Banjat e diellit, të ujit, peshkimi dhe vozitja janë aktivitetet kryesore të liqenit të Shkodrës. Plazhi i Shirokës ka 250–260 ditë me diell në vit. Liqeni përfaqëson edhe një eko–sistem mjaft të rëndësishëm natyror. Aty gjenden 281 specie shpendësh, të cilat përbëjnë 87% të shpendëve të Shqipërisë. Aty dimërojnë 24 mijë individë shpendësh ujorë, fakt i cili krijon mundësinë e “bird watching”. Në ujërat e liqenit rriten 45 lloje peshqish, ku më të rëndësishmit janë krapi, shtojza dhe ngjala.

Parku Kombëtar i Thethit
Ndodhet në një distancë prej 70 km nga qyteti i Shkodrës, në zemër të alpeve shqiptare. Parku në fjalë ka një sipërfaqe prej 2.630 hektarë dhe shtrihet në një lartësi që varijon nga 600–2.570 metra mbi nivelin e detit. Bimësia kryesore e parkut përbëhet nga masivet e ahishteve, të cilat zënë 90 % të mbulesës drunore. Këtu gjenden ahe shekullorë që kanë diametër 1–1,5 metra.

Bimësia tjetër përbëhet nga panja, frashëri, shkoza dhe rrobulli. Këtu ka një përhapje të shumëllojshme të luleve, ku për t’u përmendur është Wulfenia e Baldaçit, e cila është bimë endemike, e cila rritet vetëm në Theth. Përsa i përket faunës këtu takohen 50 lloje shpendësh, 10 lloje rreptilesh dhe 8 lloje amfibësh. Parku i Thethit përbën habitatin më të populluar në Shqipëri me rrëqebullin (felix lynx), i cili është specie e rrezikuar. Për t’u përmendur janë prezenca e shqiponjës së artë, disa lloje qukapikësh, salamandra alpine, si dhe një larmi fluturash.

Objekte natyrore atraktive në parkun e Thethit është ujëvara e Grunasit 25–30 metra e lartë, pranë të cilës ndodhet shpella e “Birrëve me rrathë”, e cila është e pasur me stalagtide e stalagmite. Shpellë tjetër me interes për t’u vizituar është shpella e Arapit. Mjaft interesante janë burimet e ujit të Okolit, prej të cilave fillon përroi i Thethit, ku rritet trofta e mermertë.

Pranë Ndërlyses ndodhet një tjetër ujëvarë interesante. Këto burime gjenden në një lartësi prej 850 metrash mbi nivelin e detit. Zona ka mjaft rreshje dëbore, të cilat krijojnë një shtresë të qëndrueshme për 150 ditë në vit. Aktivitetet kryesore që zhvillohen ne Theth janë hiking, ngjitjet malore, eksplorimi i shpellave, lundrimi me kajake, peshkimi malor, sportet dimërore dhe biçikletat malore. Turi i këtyre të fundit mund të kryhet nga Kopliku në Theth, si dhe nga Thethi nëpër luginën e Shalës.

Këtu është i zhvilluar akomodimi në shtëpitë karakteristike të zonës, të cilat janë shtëpi guri me çati të tipit alpin. Parku i Thethit bën pjesë në projektin e “Parkut të Paqes”, që përfshin një territor midis Shqipërisë, Malit të Zi dhe Kosovës.

Razma
Eshtë një prej pikave turistike malore më të frekuentuara nga qyteti i Shkodrës. Razma është një pikë klimaterike malore vetëm 41 km larg nga qyteti i Shkodrës. Ajo ndodhet mbi disa kodra morenike rrëzë malit të Veleçikut, 1.725 metra i lartë. Zona është e rrethuar me pyje pishe dhe mënshteke. Ajo nuk bllokohet nga dëbora ndaj mbetet e vizitueshme gjatë gjithë vitit. Këtu ofrohet akomodim në dhoma me qera, ndërsa aktivitetet kryesore janë sportet dimërore, ekskursionet, ngjitjet, etj.
Vermoshi

Ndodhet në një distancë prej 95 km larg nga qyteti i Shkodrës dhe pikërisht në ekstremin më verior të Republikës së Shqipërisë. Kjo zonë quhet krahina e Kelmendit. Ky emërtim vjen nga fjala latine “Clemens” që do të thotë i urtë, i thjeshtë, i mirë. Mbasi përshkohet një rrugë dramatike dhe spektakolare nga Shkodra në Vermosh, ky i fundit ngrihet në një fushë malore të krijuar nga lumi i Vermoshit në një lartësi prej 1.100 metrash.

Në dy anët e luginës ngrihen shpate malesh me pjerrësi të konsiderueshme dhe të veshura me bimësi. Si një pikë alpine, Vermoshi shquhet për shtresën e dëborës që zgjat deri në afro 100 ditë në vit. Zona ofron mundësi të shumta për ngjitje malore, trekking nëpër luginat e thella alpine, speleologji, gjueti trofte, etj.

Share

Kalaja e Rozafës
Ngrihet mbi një kodër shkëmbore në perëndim të qytetit të Shkodrës. Ajo rrethohet prej ujërave të tre lumenjve; Bunës, Drinit dhe Kirit. Rozafa është një prej kështjellave më të rëndësishme në të gjithë Shqipërinë dhe objekti kryesor turistik në qytetin e Shkodrës. Kalaja ka origjinë ilire dhe historiani Tit Liri e përmend si “vendi më i fortë i Labeatëve” (fis ilir në brigjet e liqenit të Shkodrës). Mbretëresha ilire Teuta, e ka përdorur atë si bazë në luftërat kundër Romës.

Emri Rozafa del në mesjetë. Me këtë emër lidhet legjenda që ka në qendër “mbajtjen e fjalës së dhënë” dhe si subjekt është murosja e Rozafës, nuses më të re të tre vëllezërve, që ngrinin muret e kalasë, por që shëmbeshin natën. Në hyrje të kalasë ndodhet bazorelievi i Rozafës. Uji gëlqeror që depërton tek hyrja kryesore lidhet me fantazinë popullore si qumështi i gjirit të Rozafës, i cili u la jashtë gjatë murosjes, për të ushqyer foshnjën e saj.

Formën e sotme kalaja e ka marrë gjatë periudhës së sundimit të familjes feudale të Balshajve (shek XIV). Sot, shumica e mbetjeve të kalasë i përkasin periudhës veneciane, sidoqoftë shihen gjurmë edhe të periudhës osmane (shek XVI – XVII) dhe të Bushatllinjve (shek XVIII – XIX). Muret e kalasë së Rozafës kanë një gjatësi prej 880 metrash dhe rrethojnë një sip. prej 9 hektarësh. Rozafa mbas një rezistence të fuqishme ra nën sundimin osman në vitin 1479.
Objekte të tjera brenda kalasë janë çisternat e ujit të shek XV, katedralja e shek XIII, e cila pas pushtimit osman u kthye në xhami. Po kështu, aty ndodhet edhe muzeu i Rozafës që shpjegon periudhat e ndryshme të kalasë.

Sarda
Rrënojat e qytetit mesjetar gjenden në një ishull të liqenit artificial të Vaut të Dejës, i cili është krijuar në vitin 1971. Vetë liqeni ka një sipërfaqje prej 24,7 km2. Sarda gjendet në ishullin e Shurdhahut. Distanca nga qyteti i Shkodrës është 35 km. Këtu janë gjetur rrënojat e një kalaje romake të shek 6 – 8 BC. Objektet kryesore për vizitorin i përkasin shek të 11. Këtu ka qenë rezidenca e familjes së rëndësishme feudale shqiptare të Dukagjinasve. Objektet e vizitueshme përbëhen nga muret mbrojtëse të kështjellës, mbetjet e kishës si dhe porta e pallatit të Dukagjinasve. Sarda ndodhet në një vend mjaft piktoresk.

Kalaja e Drishtit
Gjendet në një distancë prej 6 km nga Ura e Mesit mbi lumin Kir. Fshati i sotëm gjendet poshtë vendgërmimit të Drivatiumit të lashtë. Ai u ngrit në periudhën romake si një vendbanim në rrugën Shkodër – Kosovë dhe në antikitetin e vonë ishte njëra prej fortesave zinxhir që mbronte Shkodrën në shek IX. Drishti u kthye në një fortifikim të rëndësishëm të mbretërisë së Zetës dhe varej nga Dioqeza e Tivarit. Kalaja e Drishtit u ngrit në shek e XIII si një fortesë bizantine.

Qyteti arriti kulmin e zhvillimit në shek XIV, derisa arriti edhe pavarësinë nga Shkodra. Në vitin 1442 Drishti ra në duart e Venedikut, më pas u morr nga Skëndërbeu dhe më në fund u pushtua nga osmanët në 1478. Kalaja gjendet në një kodër 800 metra e lartë. Brenda mureve të kalasë gjenden 11 shtëpi të fshatit që formojnë një lagje.

Ura e Mesit
Gjendet vetëm 8 km larg nga Shkodra mbi lumin Kir. Mbi këtë lumë kanë qenë gjithsej tre ura; Ura e Shtrenjtë, Ura e Kirit dhe Ura e Mesit. Në ditët e sotme ka mbijetuar vetëm Ura e Mesit, mbasi dy të parat janë shkatërruar. Ura e Mesit lidh Shkodrën me Drishtin dhe krahinën e Cukalit. Ajo është e veçantë në llojin e vet dhe përbën një “monument kulture”. Kjo urë përmendet nga albanologu i shquar austriak Han, në mesin e shek XIX. Ura ka 13 harqe dhe gjatësia e saj është 103 metra.

Kisha e Shirgjit
Ndodhet 20 km larg nga qyteti i Shkodrës, në bregun e majtë të lumit Buna pranë fshatit Obot. Kjo ka qenë një kishë e shekullit të XIII (rreth vitit 1290). Kisha ka stil romantiko–gotik. Sot mbetjet përfaqësohen nga disa fragmente muresh si dhe disa varre murgjërish. Kisha e Shirgit ka qenë mjaft e preferuar nga ana e princërve shqiptarë dhe malazezë për të kryer ceremonitë e martesave.

Xhamia e Plumbit
Eshtë një monument kultur i qytetit të Shkodrës. Ajo ndodhet mbas kalasë së Rozafës, në anën jugore të saj. Xhamia e Plumbit është ndërtuar në vitin 1773 nga Mehmet pashë Bushatit, sipas stilit të xhamisë Blu të Stambollit.

Lagjia e Gjuhadolit
Shtrihet në qytetin e Shkodrës midis rrugëve “13 Dhjetori” dhe “Branko Kadija”. Eshtë një lagje mjaft interesante me arkitekturë të tipit venecian, ku bien në sy dritaret me kangjella. Në këtë rrugë gjenden disa nga ish rezidencat diplomatike të konsullatave të huaja në Shkodër. Në këtë lagje gjendet edhe kisha e Gjuhadolit ku është varrosur Gjergj Fishta, një prej figurave më të rëndësishme të letrave shqipe.

Muzeu Historik i Shkodrës
Eshtë çelur në vitin 1947 dhe aktualisht ndodhet në një ndërtesë monumentale të shek XIX në rrugën “Oso Kuka”. Si bazë për ndërtimin e këtij muzeu kanë shërbyer koleksionet arkeologjike dhe etnografike të Kuvendit Françeskan dhe Seminarit Jezuit, të themeluar nga fundi i shek XIX. Sot muzeu është i konceptuar në disa sektorë, siç janë; arkeologjia, historia dhe etnografia.

Muzeu ka edhe bibliotekën e tij me një fond relativisht të pasur prej 15.000 titujsh nga autorë shqiptarë dhe të huaj. Librat më të vjetër i përkasin shek XVII ku mund të përmendim “Doktrinën e Krishterë“ të Pjetër Budit. Kjo bibliotekë i mbulon të gjitha fushat e albanologjisë. Sektori i arkeologjisë ka një fond prej 500 objektesh, ndërsa ai i etnografisë ka një fond prej 1.500 objektesh. Në muze ka edhe një koleksion numizmatik.

Fototeka Marubi
Eshtë krijuar në vitin 1970 dhe ndodhet në qendër të qytetit të Shkodrës. Aty ruhen negativë të fotografive të cilat i përkasin një periudhe 150 vjeçare. Ndër to gjendet edhe negativi i parë i fotografisë shqiptare, i realizuar nga Pietro Marubi. Fototeka ruan një fond prej 500 mijë negativash. Këto janë realizuar në radhë të parë nga familja Marubi (Pietro, Kel dhe Gege Marubi), por edhe nga autorë të tjerë si Zhan Pici, Jakova, Rraboshta dhe Nenshati.

Share

Eshtë qëndra më e rëndësishme e Shqipërisë së veriut, me një traditë mjaft të pasur kulturore në të gjithë vendin. Ajo është një prej qyteteve më të mëdhenj të Shqipërisë me një popullsi prej 110.mijë banorësh. Ky qytet gëzon një pozitë mjaft të favorshme gjeografike dhe mund të konsiderohet si “porta hyrëse” për në Aplet madhështore të Shqipërisë nga njëra anë dhe një pikë nga ku mund të udhëtosh për në plazhin ranor të Velipojës në detin Adriatik.

Shkodra është një prej qyteteve më të lashta të Shqipërisë. Ajo është themeluar si qytet në shek IV B.C., duke qenë qendra e fisit ilir të Labeatëve. Gjatë sundimit të mbretit ilir Gent, ajo u shndërrua në kryeqendrën e shtetit ilir. Kësaj periudhe i përkasin edhe monedhat e para të qytetit. Në vitin 168 BC, ajo ra në sundimin romak, ndërsa në vitin 1040 në atë serb.

Me rënien e perandorisë serbe, Shkodra u bë një qendër e rëndësishme qytetare. Në shek XIV u kthye në qendrën e principatës feudale të Balshajve. Në vitin 1396 ra nën sundimin Venedikas dhe në 1479 në atë Osman. Pushtim i cili u shoqërua me rrënimin e qytetit. Pas një rimëkëmbje në shek. XVII, Shkodra u kthye në qendrën më të rëndësishme të Shqipërisë së veriut dhe një shekull më vonë u shndërrua në qendrën e Pashallëkut të Shkodrës (1757 – 1831). Në këtë kohë drejtuesit e tij, Bushatllinjtë, krijuan një bibliotekë mjaft të pasur.

Shkodra shquhet për tradita të hershme kulturore. Aty është shtypur libri i parë në Shqipëri në 1563 në shtypshkronjën e Shtjefën Shkodranit dhe K. Xanetit. Ajo është vendlindja e humanistëve shqiptarë Marin Barletit dhe Mario Biçikemit. Aty u botuan të parat gazeta dhe revista në Shqipëri dhe në vitin 1878 filloi veprimtarinë e para bandë muzikore e vendit. Po kështu, aty nisi prodhimi i fotove të para shqiptare nga Pietro Marubi.

Shkodra njihet si vendi i grevës së parë të punëtorëve në Shqipëri në vitin 1901 dhe kremtimi i parë i 1 Majit në 1905. Qyteti ka fillimet e sportit të futbollit me të parin Klub Futbolli të themeluar në vitin 1919. Shkodra ka gjithashtu një traditë të pasur muzikore, pikturë dhe letërsi, me një plejadë të tërë artistësh dhe shkrimtarësh.

Share