Zëvendëskryeministrja Edita Tahiri ka thënë se heqja e embargos për mallrat serbe nuk varet vetëm nga Kosova. Ajo thotë se reciprociteti mbetet në fuqi deri në momentin kur të fillojë tregtia e lirë mes dy shteteve.

Tahiri tha për Express se marrëveshja për lëvizje të lirë do të zbatohet më vonë dhe nuk është kusht për heqje të embargos.
Marrëveshja për tregti të lirë mes Kosovës dhe Serbisë mund të fillojë së zbatuari më 16 shtator, por jo edhe marrëveshja për lëvizje të lirë të qytetarëve që është arritur në Bruksel më 2 korrik.

Shefja e delegacionit të Kosovës në dialogun me Serbinë, Edita Tahiri, ka thënë të dielën për Express se ende nuk kanë përfunduar të gjitha përgatitjet për të mundësuar lëvizjen e qytetarëve me letërnjoftime të Kosovës si dhe qarkullimin e automjeteve me targa KS dhe RKS.

Por ajo nuk e sheh pengesë për heqjen e embargos tregtare nga të dyja palët.
“Ne jemi duke punuar intensivisht që edhe marrëveshja për lëvizjen e lirë të zbatohet shumë shpejt. Por ne nuk shohim që mund të pengohet kjo për shkak se mund të gjinden zgjidhje të ndërmjetme në këtë periudhë të shkurtë derisa të fillojë edhe marrëveshja për lëvizjen e lirë”, ka thënë Tahiri. Ajo shtoi se grupi për implementimin e marrëveshjes për lëvizje të lirë është takuar më 5 shtator dhe janë bërë disa përparime. /Telegrafi/

Share

Pas marrëveshjes që ka arritur Kosova me Serbinë për vulat doganore, Bosnja e Hercegovina mbetet i vetmi shtet në rajon që nuk i njeh Doganat e Kosovës.

Më 20 korrik, Qeveria e Kosovës ka vendosur masa të plota reciproke për produktet e Serbisë, ndërsa taksë doganore prej 10 për qind për të gjitha mallrat që vijnë nga Bosnja fqinje.

Serbia dhe Bosnja janë dy shtetet, të cilat që nga viti 2008 kanë bllokuar produktet kosovare, në kuadër të marrëveshjes për tregtinë e lirë – CEFTA.

Mimoza Kusari-Lila, ministre e Tregtisë dhe Industrisë, thotë se masa ndaj Bosnjës do të vazhdojë, derisa kjo e fundit të heqë taksën doganore për mallrat kosovare.

Nga bisedat me autoritetet boshnjake, Kusari Lila shprehet optimiste se Bosnja do t’i njohë së shpejti vulat doganore të shtetit kosovar.

“Në Bosnjë e Hercegovinë është një qeveri, e cila, në kontaktet që kemi pasur, ka thënë se ka mandat teknik dhe nuk ka mandat politik për të vendosur një gjë të tillë”.

“Përfaqësues të Bosnjës kanë thënë se në vjeshtë, gjegjësisht në muajt në vijim, do të krijohet qeveria e re, e cila do të diskutojë çështjen”, thotë Kusari Lila për Radion Evropa e Lirë.

Më pak optimistë janë ekspertët e çështjeve të ekonomisë. Bedri Selmani nuk beson se Bosnja do t’i pranojë vulat doganore të Kosovës, derisa të krijohet një qeveri me mandat të plotë, e cila do të dalë nga zgjedhjet e ardhshme në atë shtet.

Megjithatë, sipas tij, Sarajeva ka më shumë interes për t’i normalizuar marrëdhëniet ekonomike me Prishtinën, pasi, siç thotë, mallrat kosovare janë shumë pak të pranishme në tregun e Bosnjës, ndërsa produktet boshnjake janë në sasi të mëdha në Kosovë.

“Eksporti kosovar në Bosnjë është aq i vogël, është aq imët, saqë nuk ia vlen as të diskutohet, kurse importi nga ky shtet është shumë i madh. Në këto raste, gjithmonë shteti që eksporton duhet të interesohet shumë më shumë, sesa shteti që importon”, thotë Selmani.

Vetë përfaqësuesit e Odës Ekonomike të Bosnjës kanë vlerësuar se praktika e mosnjohjes së Doganave të Kosovës duhet të ndërpritet, sidomos pas marrëveshjes së fundit Kosovë-Serbi.

Shifrat e tyre flasin për 5 milionë euro humbje vetëm gjatë periudhës së aplikimit të taksave doganore për produktet boshnjake.

Fabrika e keksit “Zveçevo Lasta” është njëra nga kompanitë e Bosnjës, e cila që nga 20 korriku nuk ka arritur të bashkëpunojë me kompanitë kosovare.

Drejtori i kompanisë në fjalë, Stojan Kreshiq, megjithatë, është optimist për zgjidhjen e çështjes.

“Në bisedimet me ndërmarrjen, me të cilën ne bashkëpunojmë, mendoj se kemi pozicione të mira që të vazhdojmë edhe më tutje këtë bashkëpunim”, thotë Kreshiq për Radion Evropa e Lirë.

Kompania farmaceutike “Bosnalijek” është një tjetër firmë boshnjake, e cila eksporton prodhimet e saj në Kosovë.

Genc Buçinca, drejtor i përfaqësisë së “Bosnalijek”-ut në Kosovë, thotë se produktet e saj kanë hyrë në tregun kosovar edhe pas vendosjes së taksës doganore.

“Ka hyrë mall dhe importuesi jonë ka paguar doganë të rregullt dhe taksë doganore”, thotë Buçinca, i cili dyshon se çmimet e këtyre produkteve do të mbeten të njëjta, nëse nuk rregullohen marrëdhëniet ekonomike Prishtinë-Sarajevë.

Kosova është vendi i vetëm, me të cilin Bosnja ka një bilanc pozitiv tregtar. Eksportet e saj në Kosovë kapin shumën prej 100 milionë eurosh në vit, ndërsa importet llogariten në vetëm 20 milionë euro./bota sot

Share

Serbia kurrë më nuk do të rimarrë tregun kosovar në përmasat që ka pasur para 20 korrikut, kur Qeveria e Kosovës vendosi masa reciproke ndaj produkteve serbe, thonë zyrtarë të qeverisë dhe përfaqësues të komunitetit të biznesit.

Gjatë periudhës se zbatimit të reciprocitetit, është vërtetuar se tregu kosovar nuk është i varur nga produktet serbe, dhe që konsumatori ka zëvendësuar ato produkte me prodhime vendore dhe të vendeve tjera të rajonit, thotë Blerand Nikaj, këshilltar i lartë politik në Ministrinë e Tregtisë dhe Industrisë.

Ai thotë për Radion Evropa e Lirë se pas fillimit të zbatimit të marrëveshjes për vulat doganore, ku do të lejohet hyrja e mallrave serbe në Kosovë, Ministria e Tregtisë, do ndërmarrë disa masa, në mënyrë që mos të dëmtohen prodhuesit dhe konsumatorët kosovarë.

“Ne në Ministrinë e Tregtisë dhe Industrisë, do të marrim masa që produktet serbe, mos të kenë qasje të pakontrolluar, siç kanë pasur deri më tani.

Do të mundohemi të sigurohemi që sa herë që produktet e importuara nga Serbia e dëmtojnë prodhuesin vendor, të ndërmerren masa si në importin, si në tregun e brendshëm, në mënyrë që të mbrojmë prodhuesit dhe konsumatorin kosovarë”, thotë Nikaj.

Edhe përfaqësues të komunitetit të biznesit, pohojnë se Serbia ka humbur tregun kosovar, pasi që sipas tyre, vetë konsumatorët tashmë do të bojkotojnë mallrat serbe.

Lekë Musa, kryeshef ekzekutiv në Odën Ekonomike Amerikane në Prishtinë, thotë se pas zbatimit të masave reciproke dhe ngjarjeve të fundit në pjesën veriore të Kosovës, konsumatorët do të orientohen nga prodhimet vendore dhe vendeve të Bashkimit Evropian.

“Besoj se edhe vetë konsumatori nuk do t’i ketë preferencat që i ka pasur deri para masave të reciprocitetit ndaj produkteve të Serbisë. Dhe do të ketë një vazhdim të këtij trendi, të rritjes së kërkesave për produktet vendore dhe orientimit të tregjeve alternative. Mendoj se një pjesë e tregtarëve kosovarë, do të vazhdojnë të tregtojnë me bizneset serbe, por shpresoj se do të kemi një zvogëlim të bilancit negativ tregtar që kemi pasur me Serbinë. Do të kemi një rritje të eksportit të produkteve të Kosovës në Serbi”, shprehet Musa.

Që mallrat serbe të rikthyera në tregun kosovar, nuk do të jenë atraktive më për konsumatorin vendor, thotë edhe Selatin Kaçaniku, kryetar i Shoqatës për Mbrojtjen e Konsumatorëve “Konsumatori”.

Ai shprehet se konsumatori tashmë është vetëdijesuar për rëndësinë e prodhimeve vendore.

“Serbia pretendon të prezantohet si armike e konsumatorit të Kosovës, e cila vrau, dogji dhe bëri shkatërrime të papara për të hyrë me dhunë në tregun e Kosovës. Prandaj, konsumatori i Kosovës ka marrë një qëndrim që t’i konsumojë produktet vendore dhe produktet e shteteve mike, të atyre shteteve që kanë qenë përkrah konsumatorit të Kosovës, para, gjatë dhe pas luftës”, thotë Kaçaniku për Radion Evropa e Lirë.

Ndryshe, autoritetet kompetente tashmë kanë njoftuar se me 16 shtator do të fillojë zbatimi i marrëveshjes për vulat doganore, e cila është arritur në bisedimet e fundit në mes Prishtinës dhe Beogradit./bota sot

Share

Mediat serbe, duke cituar burime ndërkombëtare, shkruajnë se brenda javës se ardhshme, të gjitha mallrat nga Serbia do të hyjnë në Kosovë vetëm përmes hyrjes 3 në Merdar, derisa nuk zgjidhet problemi me pikat doganore në veri të vendit.

“Të gjitha mallrat nga Serbia në Kosovë do të hyjnë nëpërmjet hyrjes nr. 3 në Merdar”, raporton e përditshmja serbe “Danas”. Ndërkaq, nga Zyra rajonale për bashkëpunim me Odën Ekonomike të Serbisë, thonë se kompanitë serbe janë të gatshme që të kthehen në tregun e Kosovës.

Sipas këshilltarit të kësaj zyre, Dejan Jovoviq, ka deklarata optimiste të negociatorëve serbë se embargoja do të pezullohet gjatë 7 deri 10 ditëve të ardhshme, duke thënë se firmat e huaja nuk kanë arritur që deri në fund të pozicionohen në tregun e Kosovës.

Sipas tij, zëvendësimi i produkteve serbe me produkte nga vende të tjera ende nuk ka përfunduar, sepse periudhën prej 40 ditësh, sa zgjat embargoja, nuk e konsideron të gjatë.

“Për fat nuk zgjati shumë”, ka komentuar Jovoviq, duke vlerësuar se dëmi do të ishte më i madh nëse embargoja do të vazhdonte deri në fund të vitit ose më gjatë./kosova sot

Share

Lavdim Hamidi – (E plotësuar) Bashkim Osmani, pronar të kompanisë “Laberion” nga Podujeva, ende nuk mund ta shfrytëzojë territorin e Serbisë si transit për t’i eksportuar prodhimet e tij, pavarësisht se ditë më parë në Bruksel është arritur marrëveshja për pranimin e vulave doganore të Kosovës.

Serbia, ndonëse i ka pranuar vulat e Kosovës, ajo e mban të bllokuar ende eksportin e vendit me vetë faktin se nuk i njeh tabelat e Kosovës, ndonëse marrëveshja për pranimin e tabelave ishte arritur në korrik të këtij viti.

“Edhe nëse i kanë pranuar vulat, ne nuk mund të eksportojmë në Serbi, pasi që nuk i njohin tabelat tona. Marrëveshja duhet të jetë gjithëpërfshirëse, e jo të na shkaktojë probleme përsëri me eksport”, shprehet Osmani.

Me vendosjen e embargos ndaj Kosovës nga Serbia dhe Bosnja, Osmani është dashur ta regjistrojë një biznes në Mal të Zi, nga ku ka bërë rieksport të prodhimeve të tij në Bosnjë e Hercegovinë. Rieksporti, sipas Osmanit, e ka ngritur koston e prodhimeve të tij në treg së paku për 30 për qind.

Të testohet marrëveshja me Serbinë

“Gjatë vitit 2008 në Bosnje kam eksportuar mbi 2 milionë euro prodhime. Eksporti është bërë duke e shfrytëzuar territorin e Serbisë si transit, përderisa nëpërmjet Malit të Zi kostoja e prodhimeve në treg është ngritur për së paku 30 për qind”, shprehet ai.

Edhe përfaqësuesit e biznesit kosovar i rekomandojnë Qeverisë së Kosovës që të mos ngutet ta hapë e para kufirin, edhe pse ditë më parë kanë arritur marrëveshje në Bruksel me palën serbe për njohjen e vulave të doganave të Kosovës.

“Qeveria nuk duhet e para ta hapë kufirin për produktet serbe. Fillimisht duhet ta testojmë a po funksionon marrëveshja me Serbinë, apo jo”, thekson Berat Rukiqi, sekretar i përgjithshëm i Odës Ekonomike të Kosovës (OEK).

Rukiqi pohon se çështja e njohjes së targave të Kosovës ka qenë muaj më parë në tavolinë të bisedimeve me Serbinë, prandaj duhet insistuar që të testohet marrëveshja. “Nëse Serbia i njeh vulat e nuk i njeh tabelat e Kosovës, atëherë marrëveshja nuk është funksionale. Prandaj, edhe ne duhet t’i përgjigjemi me reciprocitet çdo veprimi të Serbisë. Çdo vështirësi që ua krijon Serbia eksportuesve kosovarë, me të njëjtën gjuhë duhet përgjigjur eksportuesve serbë”, shprehet Rukiqi.

Ai pohon se prej 20 korrikut, sa kanë qenë në fuqi masat e reciprocitetit tregtar ndaj Serbisë, është krijuar një kulturë e re dhe konsumatorët kosovarët janë bindur se mund të jetojnë edhe pa produktet serbe, me ç’rast janë bërë zëvendësime me produkte të shteteve të tjera.

Serbia s’mund të kthehet fuqishëm në treg

Sipas përfaqësuesve të biznesit, tashmë ekziston bindja se Serbia s’mund të kthehet prapë fuqishëm në tregun e Kosovës, sepse konsumatorët janë mësuar me mallrat e tjera. Ata thonë se para heqjes së embargos, pala kosovare duhet t’i shtrëngojë kufijtë, t’i kthejë doganierët në pikat 1 dhe 31, të bëjë kontrolle të rrepta me qëllim të luftimit të mallrave kontrabandë, të cilat e kanë dëmtuar me miliona euro buxhetin e vendit.

Në anën tjetër, kryenegociatorja e Kosovës në bisedimet me Serbinë, Edita Tahiri, ka mbrojtur të shtunën marrëveshjen e arritur në Bruksel dy ditë më parë, duke e cilësuar të rëndësishme për Kosovën, pasi që së shpejti, siç tha ajo, pritet të ketë tregti të lirë midis dy vendeve.

Ajo demantoi deklaratat e ndryshme lidhur me atë se Kosova ka lëshuar pe në këto bisedime, pasi që, sipas saj, vulat që Serbia i ka njohur janë vula siç kanë qenë që nga shpallja e Pavarësisë së Kosovës.

“Prej vitit 2008 në gjithë territorin e Kosovës vulat janë ‘Doganat e Kosovës’ dhe këtë Stefanoviq dhe pala serbe e ka ditur. Ata e kanë ditur dhe ne u kemi thënë se këto vula njihen nga Bashkimi Evropian, prandaj nëse dikush ka bërë kompromise këtu është Serbia”, ka thënë Tahiri.

Ajo po ashtu siguroi se pikat doganore 1 dhe 31 shumë shpejt do të funksionojnë dhe se me ato do të administrojë Republika e Kosovës.

***

Bashkim Osmani, pronar i kompanisë “Laberion” nga Podujeva, ende nuk mund ta shfrytëzojë territorin e Serbisë si transit për t’i eksportuar prodhimet e tij, pavarësisht se ditë më parë në Bruksel është arritur marrëveshja për pranimin e vulave doganore të Kosovës.

Serbia, ndonëse i ka pranuar vulat e Kosovës, ajo e mban të bllokuar ende eksportin e vendit me vetë faktin se nuk i njeh tabelat e Kosovës, ndonëse marrëveshja për pranimin e tabelave ishte arritur në korrik të këtij viti.

“Edhe nëse i kanë pranuar vulat, ne nuk mund të eksportojmë në Serbi, pasi që nuk i njohin tabelat tona. Marrëveshja duhet të jetë gjithëpërfshirëse, e jo të na shkaktojë probleme përsëri me eksport”, shprehet Osmani. M

e vendosjen e embargos ndaj Kosovës nga Serbia dhe Bosnja, Osmani është dashur ta regjistrojë një biznes në Mal të Zi, nga ku ka bërë rieksport të prodhimeve të tij në Bosnjë e Hercegovinë. Rieksporti, sipas Osmanit, e ka ngritur koston e prodhimeve të tij në treg së paku për 30 për qind. /zeri

Share

Zëvendëskryeministrja Mimoza Kusari-Lila, duke folur për marrëveshjen e arritura me Beogradin për vulat doganore, ka thënë se ajo nuk nënkupton heqjen e menjëhershme të masave të reciprocitetit, njofton RTK.

“Vendimi për reciprocitetin ndryshohet në momentin kur vlerësohet plotësimi i të gjitha kushteve. Natyrisht në parim është arritur marrëveshja për pranimin e vulave në formatin siç kanë qenë para tri viteve, që atëherë ishin refuzuar nga Serbia. Pra në formatin e vulave nuk ka ndryshuar asgjë dhe ata i kanë pranuar ashtu”, ka thënë ajo.

Ministrja e Tregtisë dhe Industrisë, që ka nënshkruar vendimin për reciprocitet, thotë se tani do të shihen të gjitha elementet e implementimit të asaj marrëveshjeje, dokumentacioni për mallrat që e lëshojnë Kosovën dhe procedura të tjera teknike, për të cilat duhet punuar institucionet ditëve në vijim./zeri

Share

Të dhënat zyrtare të institucioneve të Kosovës tregojnë se që nga fillimi i aplikimit të masave të reciprocitetit, Kosova ka shënuar përfitime të mëdha ekonomike.

Këto përftime ekonomike edhe ekspertë të çështjeve ekonomike në vend i quajnë reale.

Kryetari i Odës Ekonomike Amerikane, Lekë Musa, thotë për Radion Evropa e Lirë se aplikimi i reciprocitet dhe marrja e kontrollit të pikave kufitare nga Policia e Kosovës dhe KFOR patën rezultate pozitive në ndalimin e kontrabandës dhe kjo siç thotë ai, ndikoi që Kosova të shënojë të hyra më të mëdha.

“Përfitimet në përgjithësi mund të themi se janë evidente, përfitimi më i rëndësishëm, është në lidhje me atë se i është dhënë mundësia industrisë në Kosovë, biznesit dhe kryesisht prodhueseve që të fillojë të prodhojnë dhe të eksplorojnë produktet e tyre në tregun e Kosovës. Tani, konsumatori ka edhe produktet e Kosovës dhe mund të vendosë se çka të konsumojë, duke u bazuar në kualitetin e këtyre produkteve”, thekson Musa.

Përfitimet ekonomike për Kosovën, pas masave të reciprocitetit, ishin shënuar në mbledhjen e të hyrave.

Sipas të dhënave zyrtare të Doganave të Kosovës ka arritur një shifër rekord në mbledhjen e të hyrave në fund të muajit gusht, duke kapur vlerën prej 500 milionë eurosh.

Krahasuar me vitin e kaluar, kjo paraqet një rritje të të hyrave, sepse në periudhën e njëjtë të vitit 2010, dogana kishte mbledhur 432,5 milionë euro. Pra, ka rritje prej 67.7 milionë eurosh.

Edhe, eksperti për çështjeve ekonomike, Alban Hashani, thotë se masat e reciprocitetit mund të kenë shënuar përfitime ekonomike për Kosovën.

Megjithatë, sipas tij , duhet të punohet më shumë në stimulimin e prodhueseve vendorë, në mënyrë që këto përftime të vazhdojnë.

“Përftimet nga aplikimi i masave të reciprocitetit janë të shumë anshme dhe janë reale. Së pari Kosova ka treguar një lloj autoritetit karshi marrëveshjeve ndërkombëtare dhe së dyti ka dhënë shans për krijimin e kanaleve te reja dhe zbutjen e varshmërisë që Kosova ka pasur nga produktet e Serbisë”, thotë Hashani.

Masat e reciprocitet ndaj produkteve serbe, Qeveria e Kosovës i ka vendosur më 20 korrik të këtij viti, si përgjigje ndaj bllokadës që këto dy vende u kishin vendosur mallrave kosovare, për shkak se nuk e njohin pavarësinë e Kosovës, e rrjedhimisht edhe vulat në të cilat shkruan “Republika e Kosovës”.

Ekspertë të çështjeve ekonomike, shpjegojnë se nëse Kosova, që nga vendosja e masave të reciprocitetit ka shënuar përfitime, atëherë humbjet, sipas tyre, për tri vjet kur Kosova nuk kishte mundur të eksportojë produktet e saj në ketë shtet, janë të mëdha.

Por, siç thonë ata, humbjet më të mëdha, Kosova i ka pasur nga kontrabanda e cila është bërë në pikat kufitare me Serbinë.

“Pikat në veri, të cilat kanë qenë burim i madh joformalitetit dhe evazionit fiskal, e që ka krijuar një konkurrencë ‘jo fer’ në treg, edhe që në instancën e fundit i ka krijuar dy probleme. E para e ka dobësuar buxhetin e shtetit për shkak se shteti nuk ka arritur të vjelë taksat në këto pika, dhe së dyti i ka joshur firmat tjera të cilat kanë qenë në sektorin formal, që të futen në sektorin joformal , për arsye se ka qenë gati e vetmja mënyrë për të mbijetuar këtë treg ndaj konkurrencës së padrejtë”, shpjegon Hashani.

Në anën tjetër, kryearti i Odës Ekonomike Amerikane, Lekë Musa, thekson se Kosova kishte humbur shumë nga mos kontrollimi i pikave kufitare në veri dhe nga mosrespektimi i marrëveshjes për tregti të lirë nga ana e Beogradit zyrtarë.

“Humbjet kanë qenë në dy drejtime, e para ka të bëjë me një bilanc negativ të Kosovës, e cila është paraqitur qysh që pas luftës ku Kosova ka qenë importues i produkteve nga Serbia dhe humbjet tjera kanë qenë si pasojë e rrjedhjes së trafikimit apo qarkullimit të mallrave ilegale nga territori i Serbisë në territorin e Kosovës”, thekson Musa.

Ndryshe, autoritetet kosovare, përftimet ekonomike i kanë arsyetuar me ngritjen e kontrollit të qarkullimit të mallrave, luftimin e kontrabandës, aplikimin e metodave moderne të selektimit dhe analizës së riskut si dhe bashkëpunimit ndërkombëtar./bota sot

Share