Mirësevini, vizitor! [ Regjistrohuni | Kyqunirss

Vera shitet lirë, blihet shtrenjtë

| Ekonomi, Kosovë | 24 August 2011

Lavdim Hamidi – Kosova mund të mburret se vetëm me verëra e ka raportin pozitiv tregtar. Më shumë eksporton sesa që importon. Mirëpo, vlera e importit të verës e tejkalon atë të eksportit, pasi që ajo blihet shumë shtrenjtë e shitet lirë.

Aktualisht eksporti në tregun evropian është shumë i ulët, krahasuar me vitet e 80-ta kur eksporti nga Kosova ka qenë 40 milionë litra në vit, kryesisht në Gjermani. Sipas Ministrisë së Bujqësisë, gjatë luftës në Kosovë sipërfaqja me vreshta u zvogëlua në mënyrë drastike.

Vreshtat e sektorit të ndërmarrjeve shoqërore u shkatërruan plotësisht. Sipërfaqja e vreshtave në Rahovec është sipërfaqja më e rëndësishme e vreshtave, e pastaj sipërfaqja e vreshtave të Therandës.

Në dokumentin e Ministrisë së Bujqësisë, plani për bujqësi, pylltari dhe zhvillim rural 2010-2013, flitet edhe për përpunimin shtëpiak të rrushit në verë, ku thuhet se ekziston një numër relativisht i madh përpunuesish, të cilët nuk janë të licencuar dhe kushtet në të cilat ato bëjnë përpunimin janë shumë të dobëta sa i përket higjienës, si dhe pajisjeve teknologjike.

Sipas këtij dokumenti, tregu aktual karakterizohet me verëra jocilësore me çmime të ulëta, pasi që verërat komerciale duhet të garojnë me prodhimet shtëpiake. “Për të pasur një kthim të arsyeshëm të investimeve në nën-sektor, kërkohet cilësi më e mirë dhe një profil i qartë i verës së tregtuar, karshi verërave shtëpiake.

Ministri i Bujqësisë, Blerand Stavileci, thotë se mund të jetë formulimi jo i drejtë, ku flitet për verëra jocilësore në dokumentin e Ministrisë, mirëpo, sipas tij, vreshtarët kosovarë duhet të orientohen në varietete më cilësore.

Ai sqaron se rrushi i tryezës, që kultivohet në Kosovë, është shumë cilësor dhe do të përkrahet nga Ministria e Bujqësisë. Mirëpo, sipas tij, kërkesa për konsum të verërave ka rënë në nivel global, jo vetëm në tregun e Kosovës.

Në anën tjetër, profesori i vreshtarisë dhe verarisë në Fakultetin e Bujqësisë në Prishtinë, Bedri Dragusha, thotë për “Zërin” se për këtë sektor përkrahja institucionale është zero.

Sa i përket kualitetit të verërave që prodhohen në vend, profesori Dragusha sqaron se ato janë në nivel të njëjtë me verërat që prodhohen në shtetet e rajonit, apo edhe më të mira.

“Lënda e parë për prodhimin e verës në Kosovë është shumë cilësore, po ashtu edhe teknologjia është në nivel të duhur”, shprehet Dragusha. Ai thotë se për të depërtuar në tregun evropian verërat kosovare duhet të ketë një angazhim më të madh edhe të Odës Ekonomike të Kosovës në këtë drejtim, në mënyrë që të ketë bashkëpunim mes prodhuesve të verës në vend dhe në Evropë.

Statistikat zyrtare të Doganave të Kosovës bëjnë të ditur se gjatë vitit 2010 nga Kosova janë eksportuar mbi 2.3 milionë litra verë, vlera e të cilëve ka arritur në rreth 1.5 milion euro. Vera kryesisht është eksportuar në Shqipëri, Kroaci, Zvicër, Gjermani, Britani të Madhe etj.

Vitin e kaluar në Kosovë janë importuar më pak se 120 mijë litra verë, vlera financiare e të cilave ka qenë më shumë se 1 milion e 550 mijë euro.

Ndërsa gjatë vitit 2011 janë eksportuar më shumë se 1.3 milion litra vlerë, vlera e të cilave ka arritur në mbi 897 mijë euro, ndërsa janë importuar 43 mijë litra me vlerë prej 957 mijë euro./zeri

1,168 shikime gjithsej, 1 shikime sot

Bodrumet nuk rrisin kapacitetin

| Ekonomi, Kosovë | 24 August 2011

Foto: Reuters

Visar Duriqi – Bodrumet e verërave në Rahovec, Gjakovë e Suharekë janë të gatshme që të pranojnë rrushin që do të vilet tashti, por në kapacitet sikurse të vitit të kaluar. Ato nuk kanë rritur kapacitete deri në masën që do të përballonte krejt prodhimin vendor, pasi që thonë se as tregu i tyre nuk është rritur.

Ata kanë telashe edhe me bizneset kosovare që shërbejnë verëra, të cilat më shumë përdorin verërat e Malit të Zi sesa të Kosovës. Nevzat Haxhijaha nga “Bodrumi i Vjetër” i Rahovecit thotë se kjo ndërmarrje edhe sivjet do të pranojë sasinë që ka pranuar vitin e kaluar, por nuk jep shifra

“Sikurse vitin e kaluar, edhe sivjet do të pranojmë maksimumin e rrushit që lejojnë kapacitetet tona në bodrum. Do të ketë edhe një rritje të vogël të kapaciteteve pranuese, në krahasim me vitin e kaluar, por jo përtej mundësive tona përpunuese dhe atyre të pasimit në treg”, thotë Haxhijaha.

Ai tregon se tregu i tyre i shitjes së verërave ka pasur një rritje solide, por jo aq sa për të rritur shumë edhe kapacitetet pranuese. “Verërat tona ne pos në tregun vendor, në pjesën më të madhe i shesim në tregun kroat dhe atë të Shqipërisë.

Në tregun vendor, në periudhën e fundit kemi pasur një rritje të tregut prej 5-10 %, kurse në tregun e jashtëm mbi 10%, por kjo nuk është një rritje e madhe”, vlerëson ai.

Haxhijaha kujton se para shpalljes së pavarësisë së Kosovës, verën e tyre e kanë shitur në një sasi të konsiderueshme edhe në Serbi, por pasi që ky shtet bllokoi eksportin kosovar, ende janë duke e marrë veten si biznes.

Edhe bodrumi “Dea” në Gjakovë do të pranojë sasi të rrushit sa ka pranuar vitin që shkoi. “Çdo vit pranojmë rreth 20 mijë kilogramë rrush në përpunim, dhe kaq kemi mundësi të pranojmë edhe sivjet, apo edhe pak më shumë ndoshta”, thotë Mehmet Batusha.

Sikurse Haxhijaha, edhe Bastusha thotë se nuk kanë pasur rritje të tregut, dhe një pjesë të fajit ua hedh edhe bizneseve kosovare që shërbejnë verëra.

“Hoteleritë tona më shumë servojnë verëra të huajat, edhe pse e kemi verën cilësore dhe më të lirë se ato të importuarat për 50 %. Ata po arsyetohen se këtë po e kërkojnë klientët”, thotë Batusha, dhe bën me dije se vera që kërkohet më së shumti është ajo nga Mali i Zi.

Për dallim nga dy të parët, Shaban Tafaj nga bodrumi “Agrokosova Holding” thotë se sivjet do të ulë kapacitetin e pranimit dhe për këtë fajin ia hedh Qeverisë.

“Vjet kemi pranuar rrush edhe nga Rahoveci, dhe patëm pranuar edhe nga Suhareka aq sa nuk i përballonin kapacitetet tona, por nuk u ndihmuam asgjë nga Qeveria për këtë punë’, thotë ai.

Ai bën me dije se këtë vit do të përpunojë vetëm rrushin e vet, pasi që ashtu mund të gjejë treg, edhe pse ka kapacitete prodhuese prej 600 mijë litrash në vit.

Ndryshe, vitin që shkoi prodhuesit e rrushit patën telashe me shitjen e rrushit të tyre, pasi që bodrumet ankoheshin se nuk kanë kapacitete më të mëdha pranuese. Në këtë situatë, pati edhe protesta jo të qeta, deri në hyrje me dhunë në oborret e bodrumeve nga ana e fermerëve./zeri

1,377 shikime gjithsej, 2 shikime sot

Sivjet rrushi “për toke”

| Ekonomi, Kosovë | 24 August 2011

Enis Veliu – Rreth 80 për qind pritet të bjerë prodhimi i rrushit vendor sivjet në krahasim me vitin e kaluar. Dy milionë kilogramë rrush pritet të prodhohen sivjet nga vreshtat e Kosovës, derisa vitin e kaluar ishin prodhuar më shumë se 10 milionë.

Moti i keq pranveror ka bërë që sivjet në vendin tonë të shënohet niveli më i ulët i rendimenteve të prodhimtarisë së rrushit. Por, përveç motit gjendjen në sektorin e vreshtarisë në Rahovec vitin e kaluar e patën rënduar dhe dy bodrumet e verës, të cilat nuk morën asnjë kilogram rrush nga fermerët e asaj ane.

Labinot Shulina, kryetar i Shoqatës së Vreshtarëve të Kosovës, thotë se sivjet gjendja e vreshtarisë në komunën e Rahovecit, por edhe në komuna të tjera është tejet e rënduar.

Ai thotë se vreshtat thuajse sivjet kane qenë të shkreta, pasi që ngricat pranverore i kanë dëmtuar në masë të madhe ato. “Sivjet rendimentet janë shumë të ulëta. Vitin e kaluar kemi marrë më shumë se 10 milionë kilogramë rrush, ndërkaq sivjet nuk do të mund t’i mbledhin as dy milionë. Situata është e rëndë”, tha ai.

Shulina tha se sivjet nuk do të ketë probleme sikurse vitin e kaluar, pasi që bodrumet e verës në një farë mënyre kanë rënë dakord që të pranojnë të gjithë sasinë e rrushit, e cila do të prodhohet nga fermerët e komunës së Rahovecit.

Ai tha se përpos bisedave me pronarë të bodrumeve fermerët në vazhdimësi kanë negociuar edhe me zyrtarë të Qeverisë së Kosovës, nga të cilët kanë kërkuar ndihmë për t’i shpëtuar vreshtat dhe vreshtarët.

“Ne javën e kaluar jemi takuar me zyrtarë të Ministrisë së Bujqësisë, ua kemi dorëzuar kërkesat atyre dhe presim që ato të realizohen. Është një e mirë se të gjitha premtimet e dhëna vitin e kaluar për të subvencionuar prodhuesit janë realizuar në masën prej më shumë se 98 për qind”, tha Shulina.

Sipas tij, nëse sektori i vreshtarisë nuk përkrahet instuticionalisht shumë shpejt Kosova do të mbetet pa rrush vendor.

Në anën tjetër, ministri i Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit Rural (MBPZHR), Blerand Stavileci, thotë se nga viti i kaluar e deri tash kanë qenë gjithmonë në kontakt me Shoqatën e Vreshtarëve të Rahovecit.

Ai thotë se në konsultim me ta, sivjet është planifikuar që të bëhet subvencionimi i rrushit direkt te vreshtarët. “Sivjet do ta kemi më lehtë për të subvencionuar, sepse ka dukshëm më pak rrush sesa vitin e kaluar.

Ne kemi biseduar me Shoqatën, por edhe me bodrumet e verës. Ne do të subvencionojmë fermerët, për çdo kilogram rrush të dorëzuar do të subvencionohen direkt nga Qeveria. Deri tash ende s’kemi marrë vendim se sa do të jetë subvencionimi për kilogram”, tha ai.

Sipas tij, Ministria e Bujqësisë brenda mundësive që ka pasur gjithnjë është treguar e gatshme që ta mbështesë sektorin e vreshtarisë në vendin tonë. Përndryshe, sipas të dhënave të Ministrisë së Bujqësisë në vitet ‘80, eksporti nga Kosova ishte 40 milionë litra në vit, kryesisht për në Gjermani. Por, gjatë luftës sipërfaqja me vreshta u zvogëlua në mënyrë drastike. Vreshtat e sektorit të ndërmarrjeve shoqërore u shkatërruan plotësisht. /zeri

1,951 shikime gjithsej, 1 shikime sot